Skorupiaki
Z Wikipedii
| Skorupiaki | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | skorupiaki |
| Nazwa systematyczna | |
| Crustacea | |
| Brünnich, 1772 | |
Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków.
Spis treści |
[edytuj] Budowa zewnętrzna
Wyraźny podział ciała na kilka odcinków (głowa, tułów lub głowotułów, odwłok). Wyraźna segmentacja tułowia i odwłoka. Charakteryzują się dużym stopniem zróżnicowania budowy. Wielkość od 0,5 mm (oczlik) do kilkudziesięciocentymetrowych okazów homarów czy langust. Największy skorupiak to krab japoński. Na głowie znajdują się dwie pary czułków, para oczu złożonych i trzy pary odnóży gębowych (żuwaczki i dwie pary szczęk). Tułów i odwłok mają liczne odnóża, w tym skrzela. Odnóża są dwuczęściowe z wyjątkiem pierwszej pary czułków. U większości ciało pokryte pancerzem (karapaksem). Wiele gatunków pasożytniczych np. spośród wąsonogów (Cirripedia) lub widłonogów (Copepoda) to pasożyty wewnętrzne, których skrajnie uproszczona budowa zewnętrzna i wewnętrzna w niczym nie przypomina budowy wolno żyjących przedstawicieli. Ich przynależność do podtypu skorupiaków określa się na podstawie analizy budowy stadiów larwalnych lub badań genetycznych.
[edytuj] Układ mięśniowy
Skorupiaki mają zginacze i prostowniki, których działanie jest antagonistyczne.
[edytuj] Układ krążenia
Układ krążenia skorupiaków, tak jak innych stawonogów, jest otwarty. Krąży w nim hemolimfa, powstała z wymieszania krwi i płynu jamy ciała. Barwniki oddechowe występujące u skorupiaków to hemocyjanina i hemoglobina.
[edytuj] Układ wydalniczy
Narządami wydalniczymi skorupiaków są metanefrydia znajdujące się w gruczołach czułkowych lub i szczękowych.
[edytuj] Oddychanie
Mniejsze oddychają całą powierzchnią ciała, większe skrzelami lub płucami odwłokowymi.
[edytuj] Rozmnażanie
Większość skorupiaków jest rozdzielnopłciowa, nieliczne są obojnakami. Rozwój może być prosty lub złożony.
[edytuj] Środowisko życia
Zwierzęta wodne, w większości wolno żyjące, rzadziej osiadłe (wąsonogi), nieliczne lądowe – te na ogół składają jaja w morzu, część na lądzie w wilgoci. Pasożyty nieliczne.
[edytuj] Systematyka
Klasyfikacja skorupiaków jest przedmiotem żywej dyskusji specjalistów i w dużej mierze różni się zależnie od źródła. Podana niżej jest uznawana przez wielu specjalistów:[1]
Wedle tej pracy skorupiaki uzyskują rangę podtypu, do którego należy 6 żyjących gromad:
- Gromada: Branchiopoda – skrzelonogi
- Gromada: Remipedia – łopatonogi
- Gromada: Cephalocarida – podkowiastogłowe
- Gromada: Ostracoda – małżoraczki
- Gromada: Maxillopoda
- Gromada: Malacostraca – pancerzowce (skorupiaki wyższe)
W innych źródłach, np.[2] natknąć się można jeszcze na przestarzały układ systematyczny, w którym skorupiaki są gromadą (podtyp żuwaczkowce) i dzielą się na:
- podraczki, do których należą m.in. dafnie, oczliki, przekopnice, pąkle i inne prymitywniejsze gatunki
- rakowce, nazywane skorupiakami wyższymi, np.: raki, homary, langusty, kraby, kryl, prosionki, stonogi
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Literatura
- Grabda E. (red.) Zoologia – Bezkręgowce. PWN, Warszawa 1989
Przypisy
- ↑ Martin, J.W. & Davis, G.E., 2001. An Updated Classification of the recent Crustacea. Natural History Museum of Los Angeles County, Science Series 39.
- ↑ Balerstet, Lewiński, Prokop, Sabath, Skirmuntt "Biologia 1" zakres rozszerzony, Rumia, Wydawnictwo Pedagogiczne Operon, 2002 ISBN 83-87518-88-3
Narzędzia
W innych językach
- Afrikaans
- العربية
- Bân-lâm-gú
- Bosanski
- Brezhoneg
- Български
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Eesti
- English
- Español
- Esperanto
- Euskara
- فارسی
- Français
- Galego
- 한국어
- Hrvatski
- Ido
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- עברית
- Basa Jawa
- Latina
- Latviešu
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Magyar
- Македонски
- Nederlands
- Nedersaksisch
- 日本語
- Norsk (bokmål)
- Norsk (nynorsk)
- Occitan
- Português
- Română
- Runa Simi
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Suomi
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文
Skorupiaki
Z Wikipedii
| Skorupiaki | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | skorupiaki |
| Nazwa systematyczna | |
| Crustacea | |
| Brünnich, 1772 | |
Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków.
Spis treści |
[edytuj] Budowa zewnętrzna
Wyraźny podział ciała na kilka odcinków (głowa, tułów lub głowotułów, odwłok). Wyraźna segmentacja tułowia i odwłoka. Charakteryzują się dużym stopniem zróżnicowania budowy. Wielkość od 0,5 mm (oczlik) do kilkudziesięciocentymetrowych okazów homarów czy langust. Największy skorupiak to krab japoński. Na głowie znajdują się dwie pary czułków, para oczu złożonych i trzy pary odnóży gębowych (żuwaczki i dwie pary szczęk). Tułów i odwłok mają liczne odnóża, w tym skrzela. Odnóża są dwuczęściowe z wyjątkiem pierwszej pary czułków. U większości ciało pokryte pancerzem (karapaksem). Wiele gatunków pasożytniczych np. spośród wąsonogów (Cirripedia) lub widłonogów (Copepoda) to pasożyty wewnętrzne, których skrajnie uproszczona budowa zewnętrzna i wewnętrzna w niczym nie przypomina budowy wolno żyjących przedstawicieli. Ich przynależność do podtypu skorupiaków określa się na podstawie analizy budowy stadiów larwalnych lub badań genetycznych.
[edytuj] Układ mięśniowy
Skorupiaki mają zginacze i prostowniki, których działanie jest antagonistyczne.
[edytuj] Układ krążenia
Układ krążenia skorupiaków, tak jak innych stawonogów, jest otwarty. Krąży w nim hemolimfa, powstała z wymieszania krwi i płynu jamy ciała. Barwniki oddechowe występujące u skorupiaków to hemocyjanina i hemoglobina.
[edytuj] Układ wydalniczy
Narządami wydalniczymi skorupiaków są metanefrydia znajdujące się w gruczołach czułkowych lub i szczękowych.
[edytuj] Oddychanie
Mniejsze oddychają całą powierzchnią ciała, większe skrzelami lub płucami odwłokowymi.
[edytuj] Rozmnażanie
Większość skorupiaków jest rozdzielnopłciowa, nieliczne są obojnakami. Rozwój może być prosty lub złożony.
[edytuj] Środowisko życia
Zwierzęta wodne, w większości wolno żyjące, rzadziej osiadłe (wąsonogi), nieliczne lądowe – te na ogół składają jaja w morzu, część na lądzie w wilgoci. Pasożyty nieliczne.
[edytuj] Systematyka
Klasyfikacja skorupiaków jest przedmiotem żywej dyskusji specjalistów i w dużej mierze różni się zależnie od źródła. Podana niżej jest uznawana przez wielu specjalistów:[1]
Wedle tej pracy skorupiaki uzyskują rangę podtypu, do którego należy 6 żyjących gromad:
- Gromada: Branchiopoda – skrzelonogi
- Gromada: Remipedia – łopatonogi
- Gromada: Cephalocarida – podkowiastogłowe
- Gromada: Ostracoda – małżoraczki
- Gromada: Maxillopoda
- Gromada: Malacostraca – pancerzowce (skorupiaki wyższe)
W innych źródłach, np.[2] natknąć się można jeszcze na przestarzały układ systematyczny, w którym skorupiaki są gromadą (podtyp żuwaczkowce) i dzielą się na:
- podraczki, do których należą m.in. dafnie, oczliki, przekopnice, pąkle i inne prymitywniejsze gatunki
- rakowce, nazywane skorupiakami wyższymi, np.: raki, homary, langusty, kraby, kryl, prosionki, stonogi
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Literatura
- Grabda E. (red.) Zoologia – Bezkręgowce. PWN, Warszawa 1989
Przypisy
- ↑ Martin, J.W. & Davis, G.E., 2001. An Updated Classification of the recent Crustacea. Natural History Museum of Los Angeles County, Science Series 39.
- ↑ Balerstet, Lewiński, Prokop, Sabath, Skirmuntt "Biologia 1" zakres rozszerzony, Rumia, Wydawnictwo Pedagogiczne Operon, 2002 ISBN 83-87518-88-3
Nyple Mieszkania Kraków zatrzymaj-sie-w-trzesaczu.pomorze.pl xg-pw.com hotele nad morzem maszyny cukiernicze muza polska bizuteria sztuczna sprzet do silowni Gadżety