Ocean Arktyczny
Z Wikipedii
Ocean Arktyczny, Morze Arktyczne, Ocean Lodowaty Północny – najmniejszy i najpłytszy ocean na Ziemi, uznawany dawniej za część Oceanu Atlantyckiego. Rozciąga się wokół bieguna północnego w Arktyce, między kontynentem Eurazji, a Ameryką Północną. Z Oceanem Spokojnym łączy go Cieśnina Beringa.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Zajmuje w dużym przybliżeniu okrągły basen o powierzchni około 14 056 000 km² ze wszystkich stron otoczony masami lądowymi. Podwodny Grzbiet Łomonosowa dzieli Ocean Arktyczny na 2 baseny: Euroazjatycki lub Nansena (4000-4500 m głębokości) i Północnoamerykański lub Basen Beauforta o głębokości w okolicach 4000 m. Najniższy punkt znajduje się na dnie Morza Beauforta i ma -4683 m. Drugi lecz mniej wyraźny Grzebiet Mendelejewa, przebiega równolegle do Grzbietu Łomonosowa pomiędzy wyspami Ellesmere'a a Wrangla.
W obrębie Oceanu Arktycznego wyróżnia się morza szelfowe: Baffina, Barentsa, Beauforta, Białe, Czukockie, Grenlandzkie, Karskie, Lincolna, Łaptiewów, Norweskie, Wschodniosyberyjskie.
Ocean Arktyczny odznacza się silnie rozwiniętą linią brzegową o długości 45.389 km, obecnością licznych zatok – z Zatoką Hudsona na czele. Największe wyspy w jego obrębie to: Grenlandia (od strony pd. oblewana przez Ocean Atlantycki), Ziemia Baffina, Wyspa Ellesmere'a, Wyspa Wiktorii, Wyspa Banksa, Wyspa Axela Heiberga, Wyspa Księcia Walii, Nowa Ziemia, Spitsbergen.
Najwięcej wody do tegoż oceanu transportuje Prąd Norweski, który biegnie wzdłuż pn.-zach. wybrzeża Eurazji. Wymiana wody następuje także z Oceanem Spokojnym – przez Cieśninę Beringa. Największy odpływ powoduje Prąd Wschodniogrenlandzki. Temperatura i zasolenie różnią się w różnych porach roku – wraz z topnieniem i przyrostem warstwy lodu, która pokrywa zbiornik wodny prawie przez cały rok.
Największymi portami są rosyjskie miasta: Murmańsk i Archangielsk.
[edytuj] Klimat
Klimat polarny kształtuje wyż arktyczny, wyż grenlandzki. Odznacza się stale ujemnymi temperaturami powietrza, do kilkudziesięciu stopni Celsjusza poniżej zera, oraz małymi rocznymi sumami opadów.
Klimat subpolarny charakteryzuje się nieustającymi niskimi temperaturami oraz ich niewielkimi wahaniami. Średnia dobowa temperatura powietrza najcieplejszego miesiąca osiąga 10 °C. Późną kalendarzową jesienią i wczesną zimą panuje noc polarna, warunki pogodowe są stabilne, a niebo bezchmurne. W czasie dnia polarnego, gdy panuje lato polarne, pogoda jest wilgotna i mglista, występują słabe burze śnieżne i deszcze.
Arktyka jest głównym źródłem zimnego powietrza nieustannie przemieszczającego się w kierunku równika. W średnich szerokościach spotyka się ono z cieplejszymi masami powietrza. W wyższych szerokościach geograficznych strefy klimatów umiarkowanych utrzymuje się front polarny, łączący szereg niżów wędrujących z zachodu, który powoduje opady deszczu lub śniegu.
[edytuj] Fauna i flora
Obszar ten charakteryzuje delikatny ekosystem, podatny na szkody po których odnawia się w bardzo powolnym tempie. Tam, gdzie lód pokrywa powierzchnię wody, życie morskie jest bardzo słabo rozwinięte. Za to w wolnym oceanie stworzeń morskich jest o wiele więcej. Roślinność oceanu ogranicza się do fitoplanktonu.
[edytuj] Surowce naturalne
Ocean Arktyczny jest bardzo ważny jako najkrótsza droga między Europą a pacyficznym wybrzeżem Ameryki Północnej. Dostępne są złoża ropy naftowej i gazu ziemnego oraz rudy wielu metali, a także złoża piasku i żwiru.
[edytuj] Zobacz też
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Narzędzia
W innych językach
- Afrikaans
- Anglo-Saxon
- العربية
- Aragonés
- Arpetan
- Asturianu
- Avañe'ẽ
- Azərbaycan
- বাংলা
- Bân-lâm-gú
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Bikol Central
- Bosanski
- Brezhoneg
- Български
- Català
- Чӑвашла
- Cebuano
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Eesti
- Ελληνικά
- English
- Español
- Esperanto
- Estremeñu
- Euskara
- فارسی
- Fiji Hindi
- Français
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- 贛語
- 한국어
- Hawai`i
- Հայերեն
- हिन्दी
- Hrvatski
- Ido
- Igbo
- Bahasa Indonesia
- Interlingua
- Íslenska
- Italiano
- עברית
- Basa Jawa
- ಕನ್ನಡ
- Kapampangan
- ქართული
- Қазақша
- Kiswahili
- Kreyòl ayisyen
- Kurdî / كوردی
- Latina
- Latviešu
- Lietuvių
- Lojban
- Lumbaart
- Magyar
- Македонски
- Malagasy
- മലയാളം
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Mirandés
- Монгол
- Nāhuatl
- Nederlands
- 日本語
- Norsk (bokmål)
- Norsk (nynorsk)
- Occitan
- Oromoo
- پنجابی
- Português
- Qırımtatarca
- Română
- Runa Simi
- Русский
- Саха тыла
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Ślůnski
- Српски / Srpski
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Suomi
- Svenska
- Tagalog
- தமிழ்
- Татарча/Tatarça
- తెలుగు
- ไทย
- Тоҷикӣ
- Türkçe
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- Võro
- Walon
- Winaray
- Wolof
- ייִדיש
- Yorùbá
- 粵語
- Žemaitėška
- 中文
Ocean Arktyczny
Z Wikipedii
Ocean Arktyczny, Morze Arktyczne, Ocean Lodowaty Północny – najmniejszy i najpłytszy ocean na Ziemi, uznawany dawniej za część Oceanu Atlantyckiego. Rozciąga się wokół bieguna północnego w Arktyce, między kontynentem Eurazji, a Ameryką Północną. Z Oceanem Spokojnym łączy go Cieśnina Beringa.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Zajmuje w dużym przybliżeniu okrągły basen o powierzchni około 14 056 000 km² ze wszystkich stron otoczony masami lądowymi. Podwodny Grzbiet Łomonosowa dzieli Ocean Arktyczny na 2 baseny: Euroazjatycki lub Nansena (4000-4500 m głębokości) i Północnoamerykański lub Basen Beauforta o głębokości w okolicach 4000 m. Najniższy punkt znajduje się na dnie Morza Beauforta i ma -4683 m. Drugi lecz mniej wyraźny Grzebiet Mendelejewa, przebiega równolegle do Grzbietu Łomonosowa pomiędzy wyspami Ellesmere'a a Wrangla.
W obrębie Oceanu Arktycznego wyróżnia się morza szelfowe: Baffina, Barentsa, Beauforta, Białe, Czukockie, Grenlandzkie, Karskie, Lincolna, Łaptiewów, Norweskie, Wschodniosyberyjskie.
Ocean Arktyczny odznacza się silnie rozwiniętą linią brzegową o długości 45.389 km, obecnością licznych zatok – z Zatoką Hudsona na czele. Największe wyspy w jego obrębie to: Grenlandia (od strony pd. oblewana przez Ocean Atlantycki), Ziemia Baffina, Wyspa Ellesmere'a, Wyspa Wiktorii, Wyspa Banksa, Wyspa Axela Heiberga, Wyspa Księcia Walii, Nowa Ziemia, Spitsbergen.
Najwięcej wody do tegoż oceanu transportuje Prąd Norweski, który biegnie wzdłuż pn.-zach. wybrzeża Eurazji. Wymiana wody następuje także z Oceanem Spokojnym – przez Cieśninę Beringa. Największy odpływ powoduje Prąd Wschodniogrenlandzki. Temperatura i zasolenie różnią się w różnych porach roku – wraz z topnieniem i przyrostem warstwy lodu, która pokrywa zbiornik wodny prawie przez cały rok.
Największymi portami są rosyjskie miasta: Murmańsk i Archangielsk.
[edytuj] Klimat
Klimat polarny kształtuje wyż arktyczny, wyż grenlandzki. Odznacza się stale ujemnymi temperaturami powietrza, do kilkudziesięciu stopni Celsjusza poniżej zera, oraz małymi rocznymi sumami opadów.
Klimat subpolarny charakteryzuje się nieustającymi niskimi temperaturami oraz ich niewielkimi wahaniami. Średnia dobowa temperatura powietrza najcieplejszego miesiąca osiąga 10 °C. Późną kalendarzową jesienią i wczesną zimą panuje noc polarna, warunki pogodowe są stabilne, a niebo bezchmurne. W czasie dnia polarnego, gdy panuje lato polarne, pogoda jest wilgotna i mglista, występują słabe burze śnieżne i deszcze.
Arktyka jest głównym źródłem zimnego powietrza nieustannie przemieszczającego się w kierunku równika. W średnich szerokościach spotyka się ono z cieplejszymi masami powietrza. W wyższych szerokościach geograficznych strefy klimatów umiarkowanych utrzymuje się front polarny, łączący szereg niżów wędrujących z zachodu, który powoduje opady deszczu lub śniegu.
[edytuj] Fauna i flora
Obszar ten charakteryzuje delikatny ekosystem, podatny na szkody po których odnawia się w bardzo powolnym tempie. Tam, gdzie lód pokrywa powierzchnię wody, życie morskie jest bardzo słabo rozwinięte. Za to w wolnym oceanie stworzeń morskich jest o wiele więcej. Roślinność oceanu ogranicza się do fitoplanktonu.
[edytuj] Surowce naturalne
Ocean Arktyczny jest bardzo ważny jako najkrótsza droga między Europą a pacyficznym wybrzeżem Ameryki Północnej. Dostępne są złoża ropy naftowej i gazu ziemnego oraz rudy wielu metali, a także złoża piasku i żwiru.
[edytuj] Zobacz też
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ruletka assistance Asrock M3A785GM-LE/128M Gigabit LAN Driver 5708 fo internet assistance portfele skórzane bwin ubezpieczenie mieszkaniowe telefony HTC pompy antyradary