Z Wikipedii

mapa świata z zaznaczonym arktycznym kołem podbiegunowym

Koło podbiegunowe – równoleżnik ziemski o szerokości geograficznej 66°33'39"N (na półkuli północnej) lub 66°33'39"S (na półkuli południowej).

figura globusa znacząca arktyczne koło podbiegunowe na wysepce w Norwegii

Koło podbiegunowe wyznaczone jest przez kąt padania promieni słonecznych równy 0°, w czasie gdy Słońce znajduje się w zenicie nad Zwrotnikiem Raka lub nad Zwrotnikiem Koziorożca. Jego odległość od bieguna wynika z nachylenia osi obrotu Ziemi do płaszczyzny ekliptyki. Gdyby to nachylenie było większe niż 45°, koła podbiegunowe znajdowałoby się bliżej równika, niż zwrotniki – z taką konfiguracją mamy do czynienie np. na planecie Uran.

Na wyższych szerokościach geograficznych, w dniach przesilenia letniego lub zimowego, Słońce przez całą dobę znajduje się pod horyzontem. Odpowiednio, na półkuli północnej w zimie i na południowej w lecie. Występuje tam wówczas tzw. noc polarna. Sytuacja odwrotna, kiedy Słońce znajduje się cały czas ponad horyzontem to dzień polarny.

Ze względu na zjawisko refrakcji światła słonecznego w atmosferze ziemskiej obszary występowania nocy polarnych i dni polarnych nie pokrywają się ze sobą. Obszar występowania dni polarnych jest nieco większy niż obszar zawarty wewnątrz koła podbiegunowego, zaś obszar nocy polarnych nieco mniejszy.

[edytuj] Zobacz też

• Arktyka
• strefy polarne
• zwrotnik
• przegląd zagadnień z zakresu geografii